• Skj÷l KaupfÚlags ┴rnesinga hins fyrsta.
  • Skj÷l KaupfÚlags ┴rnesinga hins fyrsta.

Verslunarsta­ur Sunnlendinga fyrr ß ÷ldum var Eyrarbakki en 1868 komst ÷ll verslun ß "Bakkanum" Ý hendur Lefolii Šttarinnar. 1883 voru l÷ggiltir tÝu nřir verslunarsta­ir ß landi. Einn ■eirra var Stokkseyri. Verslun ß Stokkseyri hˇfst ■ˇ ekki fyrr en sex ßrum sÝ­ar. Me­al skjala sem var­veitt eru ß HÚra­sskjalasafni ┴rnesinga eru skj÷l KaupfÚlags ┴rnesinga hins fyrsta, 2004/24, en fÚlagi­ versla­i m.a. ß Stokkseyri. HÚr fylgir stuttur kafli ˙r BA-ritger­ Lř­s Pßlssonar forst÷­umanns Bygg­asafns ┴rnesinga.

"┴ri­ 1888 var fyrsta kaupfÚlagi­ stofna­ Ý ┴rnessřslu og ÷llu Su­urlandi. Nefndist ■a­ KaupfÚlag ┴rnesinga. Stjˇrnarmenn ■ess alla tÝ­ voru Gunnlaugur Ůorsteinsson ß Ki­jabergi, sÚra Magn˙s Helgason ß Torfast÷­um og Sk˙li Ůorvar­arson al■ingisma­ur ß Berghyl. Starfa­i fÚlagi­ sem p÷ntunarfÚlag og haf­i vi­skipti vi­ Louis Z÷llner Ý Newcastle. ŮvÝ var ■a­ oft kalla­ Z÷llnersfÚlagi­. BŠndur p÷ntu­u v÷rur og lofu­u ull, sau­um og hrossum Ý sta­inn. Afhendingarsta­ur var ReykjavÝk enda sjaldgŠft a­ sau­askip kŠmu til hafna austan Fjalls. Flestir ■ßtttakendur Ý ■essu fÚlagi voru ˙r vesturhluta ┴rnessřslu auk ■ßttt÷ku ˙r Hreppum og Ílfusi og nokkurra austan ˙r Holtum og af Landi. Langt var fyrir bŠndur austan Ílfusßr, sem ßttu stutta lei­ ß „Bakkann“, a­ fara til ReykjavÝkur. Ůeir t÷ldu hagkvŠmara a­ afgrei­sla fÚlagsins vŠri austan Hellishei­ar og var Stokkseyri nefnd sem heppilegur sta­ur enda nřb˙in a­ fß verslunarrÚttindi og h÷fn. ┴ ßrinu 1891 var KaupfÚlagi ┴rnesinga skipt i tvennt, sumir segja a­ hafi or­i­ klofningur. Vesturhluti ┴rnessřslu hÚlt ßfram a­ nota ReykjavÝk sem uppskipunarst÷­, en austurhlutinn, ßsamt nokkrum hreppum Ý Rangßrvallasřslu, skipa­i hi­ nřja kaupfÚlag sem nefnt var StokkseyringafÚlagi­. Ůa­ ˇx og dafna­i samhli­a KaupfÚlagi ┴rnesinga og var gert upp rÚtt eftir aldamˇtin en StokkseyringafÚlagi­ h÷kti til 1920."

Heimild:
Lř­ur Pßlsson: „A­ versla su­ur. Verslun og afur­asala ┴rnesinga frß 1900-1930“. BA-ritger­ Ý sagnfrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands. Bls. 19-20.

NorrŠni skjaladagurinn 12. nˇvember 2011