• Ůverß Ý Laxßrdal. HÚr var fyrsta Ýslenska kaupfÚlag stofna­.
  • Jakob Hßlfdanarson. Fyrsti kaupstjˇri kaupfÚlagsins.

═ mars 1880 var lÝklega kosin nefnd til a­ vinna a­ verslunarumbˇtum ß fundi ß Helgast÷­um Ý Reykjadal. ┴ fundi snemma ßrs 1881 var hugmynd um bein vi­skipti vi­ breskan kaupmann, Slimon a­ nafni, skoti­ til sřslunefndar. Dagana 16.-19. september ■etta ßr var Slimon ß H˙savÝk, fyllti skip sitt af lifandi sau­fÚ og greiddi vel fyrir, a­ mestu Ý gulli. Ůetta ■ˇtti takast mj÷g vel. Fundur var sÝ­an haldinn ß Grenja­arsta­ 26. september 1881 um stofnun v÷rup÷ntunarfÚlags sem nŠ­i yfir mi­sveitir Ůingeyjarsřslu. Formlegur stofnfundur fÚlagsins var haldinn a­ Ůverß Ý Laxßrdal 20. febr˙ar 1882. Ůann fund sßtu a­ minnsta kosti 15 menn sem fulltr˙ar sinna sveita og fundurinn stˇ­ frß ■vÝ upp ˙r hßdegi og fram ß nˇtt.

FÚlagi­ var deildarskipt og skyldu 10-20 fÚlagsmenn vera Ý hverri deild. Lagt var fram frumvarp til laga fyrir fÚlagi­, ■a­ var rŠtt Ý nefnd og svo sam■ykkt. ═ stjˇrn voru kj÷rnir Jˇn Sigur­sson ß Gautl÷ndum, sr. Benedikt Kristjßnsson Ý M˙la og Jakob Hßlfdanarson. FÚlagi­ var stofna­ sem hlutafÚlag til ■ess a­ annast pantanir ß nau­synjav÷rum frß ˙tl÷ndum handa fÚlagsm÷nnum, og um lei­ til ■ess a­ annast s÷lu ß afur­um fÚlagsmanna. Jakob Hßlfdanarson var rß­inn kaupstjˇri. Til hans skyldu fÚlagsmenn koma p÷ntunum en hann semja ver­lagsskrßr yfir allt sem hann panta­i.

Hver fÚlagsma­ur ■urfti a­ hafa keypt a.m.k. eitt hlutabrÚf Ý fÚlaginu. Vafalaust er a­ me­ ■essu vildi verulegur hˇpur manna bŠta verslunarkj÷r sÝn og sinna nßnustu svo a­ um muna­i. Tvennt sřndi frß byrjun a­ ■etta var samvinnufÚlag: Allir fÚlagsmenn h÷f­u jafnan atkvŠ­isrÚtt ßn tillits til hlutafjßreignar. Sß hagna­ur sem var­ af verslun Ý fÚlaginu rann til hvers einstaklings Ý hlutfalli vi­ vi­skipti hans, en ekki til fÚlagsins Ý heild sem fyrirtŠkis e­a sÝ­an til hluthafa eftir fjßrmagnseign. Ůarna var břsna djarflega fari­ a­.

NorrŠni skjaladagurinn 12. nˇvember 2011