ForsÝ­a Lei­ari Um skjaladaginn Dagskrß Getraun Skjalas÷fnin Ve­urslˇ­ir
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý jan˙ar eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý febr˙ar eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý mars eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý aprÝl eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý maÝ eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý j˙nÝ eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý j˙lÝ eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý ßg˙st eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý september eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý oktˇber eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý nˇvember eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.
  • VÝsa um ve­rabrig­i Ý desember eftir Pßl Berg■ˇrsson, fv. ve­urstofustjˇra.
    Ljˇsmynd: Helga Jˇna EirÝksdˇttir, skjalav÷r­ur ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.

Ve­ur eru mÚr jafngildi veraldrar, kva­ Ůorsteinn frß Hamri og me­ rÚttu ■vÝ ve­ri­ hefur haft mikil ßhrif ß lÝf og dau­a fˇlks ß ═slandi og ÷ll kj÷r al■ř­u manna.

═ elstu textum og skj÷lum Ýslenskum er ekki miki­ a­ finna um ve­urlag. Ein elsta ve­urlřsingin er Ý Ljˇsvetninga s÷gu ■ar sem ١rdÝs Gu­mundsdˇttir rÝka var a­ starfa a­ lÚreftum sÝnum, sÚr ßstm÷gur sinn ■eysa heim a­ bŠnum og segir: „N˙ er miki­ um sˇlskin og sunnanvind og rÝ­ur S÷rli Ý gar­.“ Kaldara dŠmi er ˙r ١r­ar s÷gu kakala ■egar m÷nnum ■ˇtti ekkert athugavert vi­ ■a­ a­ sjß Ýsjaka ß H˙naflˇa Ý lok j˙nÝ ßri­ 1244. ═ annßlum fara lřsingar ß ßrfer­i og ve­urfari smßm saman a­ aukast eftir ■vÝ sem ß lÝ­ur, en jafnan er ■ar meira sagt frß vondu ve­ri en gˇ­u enda hallŠrin frßsagnarver­ari en gˇ­vi­rin.

Me­ vaxandi siglingum Englendinga og Ůjˇ­verja ß ═slandsmi­ til fiskivei­a ß sÝ­mi­÷ldum og auknum kaupsiglinum frß Danm÷rku skapa­ist ■÷rf fyrir sjˇkort og lei­arlřsingar af hafi. TŠkni til a­ sta­setja skip og til hvers kyns mŠlinga tˇk einnig ÷rum framf÷rum og sama er a­ segja um ve­urmŠlingar. ┴tjßnda ÷ldin er ÷ld upplřsingarinnar. Ůß er mikil grˇska Ý hvers kyns vÝsindastarfi og ■ar me­ tali­ ve­urfrŠ­um. Ůessi ÷ld var lÝka tilt÷lulega fri­s÷m Ý Danaveldi eftir a­ lauk Nor­urlandaˇfri­num mikla um 1720 ■annig a­ yfirv÷ldum ■ar gafst betra tˇm til a­ sinna innanlandsmßlefnum en um langa hrÝ­.

Frß ■vÝ um mi­ja ßtjßndu ÷ld hafa nokku­ reglulega komi­ hinga­ vÝsindamenn til a­ rannsaka nßtt˙rufar landsins. Nefna mß Niels Horrebow, Eggert Ëlafsson og Bjarna Pßlsson, Rasmus Lievog og Svein Pßlsson en margir a­rir komu hÚr vi­ s÷gu. Ůessir menn allir skrß­u margt um ve­rßttufari­. ┴ri­ 1777 voru sřslumenn kraf­ir um skřrslur um almennt ßstand Ý hÚru­um sÝnum, ■ar ß me­al um ve­rßttuna. En eiginlegar ve­urathuganir var ekki fari­ a­ skrß fyrr en kom fram ß nÝtjßndu ÷ldina og ßttu ■ar m.a. hluta a­ mßli norskir landmŠlingamenn sem dv÷ldu hÚr ßrin 1807-1814.

SÝ­ar er fyrir frumkvŠ­i VÝsindafÚlagsins danska fari­ a­ gera ve­urathuganir Ý ReykjavÝk og ßri­ 1845 hˇf ┴rni Thorlacius ve­urathuganir Ý Stykkishˇlmi sem hafa sta­i­ ˇsliti­ sÝ­an. Fj÷lnismenn komu lÝka vi­ s÷gu, ■vÝ bˇkmenntafÚlagi­ stu­la­i a­ ■vÝ a­ ß prestum vÝtt og breytt um landi­ var fali­ a­ halda ve­urdagbŠkur. Jˇnas HallgrÝmsson ßtti ■ar hlut a­ mßli. Ůessar athuganir lognu­ust ■ˇ fljˇtlega ˙t af. ┴ri­ 1872 tˇk danska ve­urstofan til starfa og hˇf ■ß ve­urathuganir ß ═slandi sem hafa veri­ samfelldar til vorra daga og sÝfellt nßkvŠmari.

═ tilefni norrŠna skjaladagsins, sem helga­ur er ve­ri og nßtt˙ru, hefur Ůjˇ­skjalasafni­ haft samvinnu vi­ Ve­urstofu ═slands um sřningar og samkomuhald. HÚra­sskjalas÷fnin eru jafnan mj÷g virk ß ■essum degi og efna m÷rg ■eirra til sřninga tengdum ve­ri og nßtt˙ru landsins en hafa einnig sett efni inn ß skjaladagsvefinn.


Lei­ari skjaladagsins a­ ■essu sinni er prřddur vÝsum Pßls Berg■ˇrssonar, fv. ve­urstofustjˇra, um „Ve­rabrig­i um ßrsins hring“ og ljˇsmyndum Helgu Jˇnu EirÝksdˇttur, skjalavar­ar ß Ůjˇ­skjalasafni ═slands.

NorrŠni skjaladagurinn 13. nˇvember 2010