Konur og kvenfÚl÷g


Konur og kvenfÚl÷g


Skˇlah˙si­ ß Ytri-Ey

Skˇlah˙si­ ß Ytri-Ey Ý H˙na■ingi.


Skˇlah˙si­ fyrra ß Bl÷nduˇsi

Skˇlah˙si­ fyrra ß Bl÷nduˇsi.

Ingibj÷rg Benediktsdˇttir skßldkona

Ingibj÷rg Benediktsdˇttir skßldkona
var kennslukona ß Bl÷nduˇsi ßrin 1910-1912.



NorrŠni skjaladagurinn 2009 ber yfirskriftina Konur og kvenfÚl÷g. Ein ßstŠ­an fyrir vali ß ■essu ■ema er a­ um ■essar mundir hafa hÚra­sskjalas÷fnin bundist samt÷kum um a­ safna g÷gnum um kvenfÚl÷g vÝ­s vegar um landi­. Mun afrakstur ■eirrar s÷fnunar vera til sřnis Ý ■eim s÷fnum sem taka ■ßtt Ý norrŠna skjaladeginum, anna­ tveggja me­ opnu h˙si e­a me­ upplřsingum ß netsÝ­u dagsins, skjaladagur.is.

Fyrsta kvenfÚlagi­ Ý landinu var stofna­ 9. j˙nÝ 1869 og var ■a­ KvenfÚlag RÝpurhrepps Ý Skagafir­i. Fleiri fÚl÷g voru stofnu­ ß nŠstu ßrum og smßm saman breiddust ■au ˙t um allt land. Ůessi fÚl÷g studdu a­ margvÝslegum menningarlegum framfaramßlum og gera enn.

┴ ßttunda ßratug nÝtjßndu aldar voru stofna­ir sÚrskˇlar ß svi­i al■ř­legrar framhaldsmenntunar, ■ar ß me­al kvennaskˇlar. Frumkv÷­ullinn var ١ra Melsted sem stofna­i Kvennaskˇlann Ý ReykjavÝk 1874 me­ gˇ­um stu­ningi frß Danm÷rku. ┴ Laugalandi Ý Eyjafir­i var stofna­ur kvennaskˇli 1877 og 1879 Ý H˙na■ingi sem var ß Ytri-Ey frß 1883-1901 en ß Bl÷nduˇsi upp frß ■vÝ.

═ kvennaskˇlunum toga­ist ß krafan um almenna menntun annars vegar og um hagnřta menntun fyrir ver­andi h˙smŠ­ur hins vegar. Sumir t÷ldu a­ nˇg vŠri fyrir st˙lkur a­ kunna a­ lesa og skrifa og dßlÝti­ a­ reikna en ßherslan Štti a­ vera ß hreinlŠti, matarger­ og me­fer­ fatna­ar. Ůegar kom fram yfir 1920 efldist skˇlastarf Ý landinu og ■ß fj÷lga­i m.a. kvennaskˇlum verulega, voru ■ß slÝkir skˇlar Ý ÷llum landsfjˇr­ungum. ┴ ■eim ßrum sveig­ust nßmsskrßr ■eirra ■annig a­ dregi­ var ˙r almennri frŠ­slu en meiri ßhersla l÷g­ ß verknßm. Eftir seinna strÝ­ drˇ smßm saman ˙r a­sˇkn a­ kvennaskˇlunum og lognu­ust ■eir ˙t af einn af ÷­rum. ┴tti uppkoma fj÷lbrautarskˇlanna verulegan ■ßtt Ý ■eirri ■rˇun ■vÝ me­ ■eim opnu­ust fleiri nßmslei­ir en ß­ur.

┴ ■essum vef er a­ finna margs konar efni frß skjalas÷fnunum Ý landinu sem ß ■a­ sammerkt a­ a­ tengjast konum og kvenfÚl÷gum me­ einum e­a ÷­rum hŠtti. Margt hefur ■ar horft til framfara landi og lř­. Skal minnt ß ■a­ me­ erindi ˙r kvŠ­i eftir Ingibj÷rgu Benediktsdˇttur skßldkonu (1885-1953), sem var kennslukona vi­ Kvennaskˇlann ß Bl÷nduˇsi ßrin 1910-1912:

G÷fgar konur gengu a­ starfi,
guldu hlut af systurarfi
sv÷nnum ■eim sem ■rß­u heitast
■rek Ý lund og sˇl Ý bŠ.
Kennt ■Šr hafa Ý mßli, myndum,
mi­la­, veitt af ■roskalindum.
FjŠrst til stranda, fram til dala
farsŠl ßhrif geymast Š.