Hasar Ý h÷fu­borginni


Sk÷mmu eftir a­ bandarÝskir hermenn settust a­ Ý ReykjavÝk ß strÝ­sßrunum tˇk a­ bera Š meira ß lesefni frß heimalandi ■eirra sem fˇr mj÷g fyrir brjˇsti­ ß sumum bŠjarb˙um. Ůarna voru ß fer­inni teiknimyndabl÷­, oft Ý ÷llum regnbogans litum. Fljˇtlega var fari­ a­ kalla ■au "hasarbl÷­" og krakkar voru sÚrlega ßhugasamir um ■au, einkum strßkar um og undir fermingu. 



Hasarbl÷­in nutu sÝ­an sÝvaxandi vinsŠlda og flŠddu yfir h÷fu­sta­inn a­ styrj÷ld lokinni. Vart var hŠgt a­ ■verfˇta fyrir strßkum Ý bˇkab˙­um sem h÷f­u ■annig bl÷­ ß bo­stˇlum, ■eir stˇ­u framan vi­ yfirfull bla­abor­in, handlÚku varninginn og v÷ldu vandlega ˙r. Stundum voru ■eir svo sˇlgnir Ý bl÷­in a­ ■eir notu­u hvern sinn eyri til ■ess a­ komast yfir gersemarnar. ═ hasarbl÷­unum kynntust krakkarnir nřjum og spennandi heimi, kynjaver÷ld, oft břsna ˇgnvekjandi. ┴ hverri sÝ­unni af annarri voru myndir sem s÷g­u sex! Ëkennilegar verur, grimm ˇargadřr, ˇfreskjur Ý mannsmynd, hßlfnaki­ kvenfˇlk, glŠpir og bardagar. Menn voru stungnir ß hol svo rautt blˇ­i­ fossa­i yfir heilar og hßlfar sÝ­ur, tÝgrisdřr rifu fˇlk Ý sig, eiturn÷­rur spřttu.

Hasarbl÷­in seldust jafnan upp ■egar ■au komu Ý bˇkab˙­ir, gengu sÝ­an kaupum og s÷lum milli krakkanna fyrir mun hŠrra ver­ en sett var ß ■au Ý verslunum. ┴sˇknin Ý bl÷­in var slÝk a­ m÷rgu fullor­nu fˇlki ofbau­. Ůegar hasarbl÷­in h÷f­u fengist Ý h÷fu­sta­num Ý nokkur ßr ur­u ■Šr raddir sÝfellt hßvŠrari sem kr÷f­ust ■ess a­ ■au yr­u b÷nnu­ ■vÝ vart fyndist ska­legra lesefni, ■a­ Šsti upp verstu hvatir mannskepnunnar og hef­i ˇŠskileg ßhrif ß Šskuna, sem lŠr­i ljˇta si­i af slÝkum bˇkmenntum. Ůeir sem ■annig t÷lu­u fur­u­u sig ß a­ bˇksalar seldu ■vÝlÝkan varning og settu ofan Ý vi­ ■ß fyrir a­ reyna a­ grŠ­a ß blessu­um b÷rnunum. Ůeir vŠru Ý raun a­ selja ■eim andlegt eitur og Šttu a­ skammast sÝn. Krafist var rß­stafana af hßlfu barnaverndaryfirvalda og jafnframt var skora­ ß ■ß sem rÚ­u gjaldeyrismßlunum a­ hŠtta a­ veita leyfi fyrir innflutningnum. 


BrÚf frß barnaverndarnefnd ReykjavÝkur til Barnaverndarrß­s ═slands, ■ar sem ■ess er fari­ ß leit, a­ rß­i­ hlutist til um a­ eftirlei­is ver­i ver­mŠtum erlendum gjaldeyri ekki eytt til kaupa ß vafas÷mu lesmßli fyrir b÷rn, eins og "hazard"-bl÷­unum svonefndu.


Ůegar gjaldeyris÷r­ugleikar tˇku a­ hrjß ═slendinga ß ßrunum fyrir 1950 gßtu margir reykvÝskir foreldrar anda­ lÚttar ■vÝ hasarbl÷­in voru fljˇtlega sett ß bannlista, erlendur gjaldeyrir ■ˇtti of dřrmŠtur til ■ess a­ verja honum Ý andlegt fˇ­ur af ■vÝ taginu. Innflutningsbanni­ var sÝ­an Ý gildi fram eftir sj÷tta ßratugnum. Ekki tˇkst ■ˇ a­ koma Ý veg fyrir a­ hinir forbo­nu ßvextir kŠmust Ý hendur ReykjavÝkurŠskunnar. Nř bl÷­ slŠddust endrum og sinnum til landsins og Ý fornbˇkaverslunum bŠjarins var hŠgt a­ kaupa eldri bl÷­. 



Texti: Eggert ١r Bernhar­sson, Saga ReykjavÝkur. Borgin 1940-1990. SÝ­ari hluti. ReykjavÝk 1998, bls.129 -130.


Ůetta efni er frß:
Borgarskjalasafni ReykjavÝkur

 

Athugasemdir gesta


Skrß­u athugasemd


Nafn:

Pˇstfang:
Athugasemdir:

Umsjˇn