Sambandslagasamningurinn 1918


Uppkasti­ svokalla­a, um samband ═slands og Danmerkur, var fellt Ý kosningum 1908 en umrŠ­um um tengsl landanna var haldi­ ßfram og me­ breytingum ß stjˇrnarskrßnni 1915, ■ar sem m.a. fÚkkst rřmka­ur kosningarÚttur, fÚkk ═sland sÚrstakan fßna (heimafßna). Al■ingi sam■ykkti ß nŠstu ßrum řmsar kr÷fur um aukin rÚttindi og hausti­ 1917 kvß­ust Danir rei­ub˙nir a­ ganga til allsherjarsamninga um sambandsmßli­. Ein ßstŠ­a var a­ ß styrjaldarßrunum komst nokkurt los ß tengsla landanna en ÷nnur a­ hugmyndir um sjßlfsßkv÷r­unarrÚtt ■jˇ­a fÚkk rÝkari hljˇmgrunn. Danir samningslipur­ gagnvart ═slendingum glŠ­a vonir ■eirra um a­ ■eir gŠtu endurheimt hluta af SlÚsvÝk sem ■eir misstu til Ůjˇ­verja 1864.

Danir og ═slendingar skipu­u fjˇra menn hvorir Ý sambandslaganefnd sem starfa­i frß 1-18. j˙lÝ 1918. ═ Ýslensku nefndinni voru Bjarni Jˇnsson frß Vogi, Einar Arnˇrsson, Jˇhannes Jˇhannesson og Ůorsteinn M. Jˇnsson en Ý ■eirri d÷nsku prˇfessor Arup, Borgbjerg ■ingma­ur, og rß­herrarnir Chritstensen og Hage. Nß­u nefndirnar samkomulagi um "frumvarp til dansk-Ýslenskra sambandslaga" ■ar sem ═sland er vi­urkennt fullvalda rÝki. L÷gin eru Ý 20 greinum og ■ar m.a. teki­ fram a­ Danir fŠru me­ utanrÝkismßl ═slands gŠslu landhelginnar ■ar til ═slendingar tŠkju hana a­ sÚr. RÝkisborgararÚttur var a­skilinn en gagnkvŠmur Ý bß­um l÷ndum, stofna­ur var svokalla­ur sßttmßlasjˇ­ur til a­ efla menningartengsl landanna og teki­ fram a­ ═sland lřsti yfir Švarandi hlutleysi.

Al■ingi var kvatt saman um hausti­ og sam■ykkti samningin og rÝkis■ing Danmerkur s÷mulei­is. Ůjˇ­aratkvŠ­agrei­sla var um l÷gin 19. oktˇber 1918 og hann sam■ykktur me­ 12.411 atkvŠ­um en 999 voru ß mˇti. Kosninga■ßtttaka var a­eins 43,8 % enda geisa­i SpŠnska veikin ■ß sem ßkafast. Sambandsl÷gin tˇku gildi 1. desember 1918 og ■ann dag fˇr fram ath÷fn fyrir framan Stjˇrnarrß­i­ Ý ReykjavÝk. Me­ sambandsl÷gunum nß­ist meginßfangi Ý sjßlfstŠ­isbarßttu ═slendinga, ═sland vi­urkennt sjßlfstŠtt rÝki og brautin rudd fyrir sambandsslit og lř­veldisstofnun a­ aldarfjˇr­ungi li­num.

Byggt ß kaflanum Sambandsl÷g Ý bˇkinni ═slands saga x-÷ eftir Einar Laxness, ˙tgefin ReykjavÝk 1995. 


Ůetta efni er frß:
Ůjˇ­skjalasafni ═slands


 

Athugasemdir gesta


Skrß­u athugasemd


Nafn:

Pˇstfang:
Athugasemdir:

Umsjˇn